Türkiyede eti ve sütü için yetiştirilen sığır ırkları şunlar dır.

A – Güney Anadolu Kırmızısı (Kilis Sığırı):

Bu sığır ırkı yaygın olarak Mersin, Adana, Hatay, K. Maraş, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa civarında yetiştiriliyor. Sütü ve etçi sığır ırkları özelliği dolayısıla yetiştirilmektedir.

Sarıdan kırmızıya dönen kıl rengi vardır. Asil ve zarif görünümlüdür. Erkeklerinde hörgüç meydana gelir. Tırnak ve boynuz rengi koyu gridir. Dişilerde boynuz kısa erkeklerde uzun hilal şeklindedir.

Bir laktasyonda süt verimi 4.000 lt. civarında olup sütteki yağ oranı % 4 tür.

Ülkemizin iri yapılı ırklarındandır. Süt ve et verimi yüksektir. Hastalıklara dirençlidir. Sıcak iklim koşullarına adepte olmuştur. Kanaatkar bir sığır ırkıdır. Çok ilkel bakımlarda bile verimi iyidir. Yabancı çevreye uyumu zordur.

Ergin dişilerin canlı ağırlığı ortalama 350 – 450 kg. civarında iken erkeklerin ağırlıkları 550 – 600 kg civarında dır. Beside günlük canlı ağırlık alımı 850 – 900 gr. civarında dır.

B – Yerli Kara Sığır Irkı:

Yerli sığır ırkı Anadolu “nun simgesi olan bir sığır ırkıdır. Yerli kara ya da kara sığır olarakta bilinmektedir.

Yetiştirildiği yer aşağı yukarı Anadolunun her yeridir. Ancak Orta Anadolu “da daha çok yetiştiril mektedir. Küçük yapılı, kısa boynuzlu, fazla kaslı olmayan bir sığır ırkıdır. Eti, sütü ve iş gücünden yararlanmak amacıyla yetiştirilir.

Yetersiz beslenme koşullarında yetişebilen yerli kara cılız ve çelimsizdir. Adı üstünde bütün vücuduna siyah renkli kıllarla örtülüdür. Boynuzlar küçük cılız ve ay şeklinde dir.

Ergin Yerli kara hayvanlarda dişide canlı ağırlık 180 – 280 kg civarında, erkeklerde ise 250 – 400 kg arasında değişir.

Yerli kara sığır ırkı Bir laktasyondaki süt verimi 1.000 – 1.500 lt. civarındadır. Sütteki yağ oranı % 5 tir.

İklim ve hava şartlarına çok çabuk alışır. Her türlü iklim şartına dayanır. Hastalıklara dirençleri diğer hayvanlara göre daha iyidir.

C – Güney Sarısı:

Doğu Akdeniz bölgesinden Şanlıurfa ya ‘kadar olan bölgede yetiştirilin bir sığır ırkı dır. Eti, sütü ve iş gücü için yetiştirilmektedir.

Renkleri, Kirli sarıdan kırmızıya doğru değişen renklere sahiptir. Ufak yapılı bir sığır ırkıdır. Yerli kara ve Doğu Anadolu kırmızısına benzemektedir. Tırnak ve boynuz rengi siyahtır. Ağız ve burun rengi beyazdir.

D – Doğu Anadolu Kırmızısı:

Doğu Anadolu bölgesinde yetiştirilen sığır ırkı dır. Et, süt ve iş gücünden yararlanmak için yetiştirilir.

Doğu Anadolu kırmızısı sığır ırkını vücudu kırmızıya yakın kirli sarı bir renge sahip kıllarla örtülü dür. Boyun ve bacaklar göğüs siyaha yakındır. Tırnaklar gri renkli Boynuz uçları siyahtır. Boynuz hilal biçiminde dir. Boynuz şekli değişik şekillerdede görülebilir.

Hayvanlarda ergin canlı ağırlık ortalaması dişide 250 – 300 kg. Erkeklerde 350 – 450 kg. civarındadır.

Bir laktasyondaki süt verimi 1.000 – 1.500 lt civarında olup, sütteki yağ oranı % 5 tir.

Tam bir mera hayvanıdır. Yetişmiş olduğu bölge şartlarına uyum sağlamıştır. Soğuk hava şartlarında rahatça alışır. Asabi bir yapıya sahiptir. Yabancılara alışmaları zordur. Hastalıklara karşı dirençleri oldukça iyidir.

E – Bozırk sığır ırkı:

Bozırk Marmara ve Ege bölgesinin kuzey kısımlarında yetiştirilir. Verim yönünden süt ve etçi Sığır Irkları özelliği için beslenir.

Beden yapısı sağlamdır. Koyu gri renkte bir sığır ırkıdır. Dişiler erkeklere göre biraz daha açık renklidir.

Hayvanlarda Ergin canlı ağırlık Dişilerde 300 – 350 kg. erkeklerde ise 450 – 500 kg civarıdır.

Bir laktasyonda süt verimi 2.500 – 3.000 lt. civarında olup, sütteki yağ oranı % 4 ila 5, 5 civarıdır.

Sevk ve idaresi zor bir sığır ırkı dır. Hırçın bir sığır ırkı olup, buzağısını görmeden sağdırmaz. Yabancı gördüğü kişilere saldırabilir. Hastalıklara dayanıklıdırlar. Mera ve Yem seçmezler, yetersiz beslenmeye bile dayanıklıdırlar.

İskoçya kökenli hayvan ABD’de etçi ırkların % 60’ını oluşturuyor. Angus sığırları birinci sıradaki tescilli etçil hayvan ırkı dır.

Özellikleri

-Angus ırkında buzağı doğum ağırlığı 39 kg, erkek danaların 205 günlük canlı ağırlıkları 315 kg, bir yaşına geldiklerinde canlı ağırlıkları 545 kg olmaktadır.
-Ticari melezlemelerde anne olarak özellikle Angus ineklerinin seçilmesi kolay doğum açısından önem taşır.
-Yüksek randıman verir.
-Genetik olarak boynuzsuz.
-Kötü koşullara dayanıklı, kolay uyum sağlayan, erken gelişen bir ırktır.
-Bakımı kolaydır. Sert iklimlerden kötü yönde etkilenmez.
-Angus ırkı gelişmesi ve diğer özellikleri kadar lezzetli etiyle de ünlüdür
-Angus ırkı tipik siyah bir ırktır. Tamamen siyah olması bu ırkın en önemli özelliğidir.

Simental inekler yılda ortalama 3000-4000 litre süt verirler . Sütleri % 4 oranında yağlıdır.

Dünyanın enfazla süt veren inek cinsi senede 30,870 kilo süt ile Holstein türü inekler dir. Bu inek türleri dünyanın en fazla süt veren inekği ünvanına sahiptir.

Bir ineğin en çok yediği besin yeşil renkli otlardır. Bu otlar ineğin dört odalı midesinde çözülür ve moleküllere ayrılır, moleküllerin ise renkleri yoktur. Sütün renginin beyaz olmasının sebebi içinde çözünmüş halde bulunan kalsiyum kasinat dır.

Jersey İnek Irkı: Bu türün Anayurdu İngiltere’nin Jersey Adası. Sütünün yağ oranı bol olduğundan tereyağı üretiminde kullanılmaktadır.

Guernsey İnek Irkı: Bu türün Anayurdu Fransa kıyısındaki Guernsey adası. Farklı iklim şartlarına dayanıklı olduğundan Antarktika’da bile beslenebilmekterdir. Kaliteli yağlı süt vermektedir.

Simental İnek Irkı: Bu türün İsviçre’nin süt ineğidir. Yılda 3000-4000 litre süt vermektedir. Dayanıklı bir inek soyudur. Koşum hayvanı olarak da kullanılmaktadır.

Ayrshire İnek Irkı: Bu türün Anayurdu Güneybatı İskoçya. Çok iyi besinlerle beslenmese de iyi süt alınır. Ekonomik bir inek türü dür.

Montafon İnek Irkı: Bu türün Türkiye’de yaygın olarak yetiştirilen bir ırktır dır. Anayurdu Avustralya’dır. Yılda 3000-4000 litre süt vermektedir.

Boz ırkı (Plevne ırkı), yerli kara ırkı, doğu kırmızı ırkı, güney kırmızı ırkı (Silifke ırkı) yurdumuzun çeşitli bölgelerinde yetiştirilen diğer süt ineği ırklarındandır. Etlerinden de istifade edilmetedir.