Sitemizde bulunan ‘Su Canlıları’
Anadolu alabalığı sadece Türkiye’nin orta güneyinde özellikle Seyhan ırmağı sisteminde yaşayan bir alabalık türü dür. Bilimsel olarak ilk kez 1968 yılında R. J. Behnke adlı bilimci tarafından tarif edildi. En büyükleri 50 cm boyuna ulaşa bilmektedir.
Gökkuşağı alabalığı yada Çelikbaş 1882 yılında Kuzey Amerika’dan Avrupa’ya getirilmiş olan bir alabalık türü dür. Balık üretimi için Avrupalı alabalık türlerinden çok daha uygundur (25 derece su sıcaklığı bile sorunu olmaz) ve lezzetli ve az kılçıklı etinden dolayı yemek balığı olarak çok sevilmektedir.
Gökkuşağı alabalığı 80 cm uzunluğa ve 10 kilo ağırlığa ulaşabilir. Karanlık bir manzaranın önünde durursa yan tarafındaki kızıl çizgisi ile göze çarpar, ama aydınlık bir manzaranın önünde nerdeyse hiç görülmemektedir. Dere alabalığına çok benzer ama kızıl noktaları onunkinden daha belirgindir, kafası daha kısadır ve çenesinin alt kısmı daha öne doğru çıkıktır.
Gökkuşağı alabalığı’ nın yaşam şekli
Gökkuşağı alabalıkları yavruyken sürü olarak yaşarlar. Ancak 3 kilo ağırlığa vardıklarından sonra tek başlarına, kendilerine ait olarak belirledikleri bir alan içersinde avlanırlar. Ömürlerinin uzunluğu yaşadıkları suyun kalitesine bağlı olarak ortalama 7 senedir, ama Kaliforniya’da 11 yaşına varmış olanlarıda vardır.
Gökkuşağı alabalıklarında üreme
Gökkuşağı alabalıkları 2 yaşından itibaren çiftleşebilir. Üreme zamanları Avrupa’da Aralık ayından Mayıs ayına kadar, Amerika’da ise Mart-Nisana arasıdır. Yumurtalarını çakıl taşları ve kum ile örtmektedirler. Yavruların yumurtadan çıkmaları suyun sıcaklığına bağlı olarak 32 ila 64 gün sürmektedir. Yavruların çoğu daha büyük balıklar tarafından yenilir ve sadece ufak bir azınlığı hayatta kalmayı başarırlar.
Gökkuşağı alabalıklarında beslenme
Gökkuşağı alabalıkları böceklerden, küçük balıklardan, kurbağalardan, solucanlardan, kurbağa yavrularından ve hatta kendi türünün yavrularıyla beslenirler. Böcekleri hem suyun altında hem suyun üstünde avlarlar. Suyun üstünde uçan bir sineği sudan atlıyarak havada kapabilirler.
Alabalık Salmonidae ailesinin en tanınmış üyesidir ve Somon balığı ile yakın akrabadır. “Alabalık” diye adlandırdığımız balıkların hepsi sadece Salmo cinsine ait değildir. Salmonidae familysının arta kalanını meydana getiren Oncorhynchus ve Salvelinus cinslerine ait olan balıkların bazılarınada “Alabalık” denilmektedir. Alabalığın bir sürü çok yaygın olan yada sadece yöresel bulunan alt türlerine rastlanmaktadır. Bunlar:
Denizatları alışılmamışın dışında ürer erkekleri hamile kalır. Çoğu denizatı türlerinin hamileliği yaklaşık olarak iki ile üç hafta arasından sürmektedir.
Erkek denizatında dişi tarafından bırakılan yumurtaları taşıdığı kuluçka kesesi bulunur. Çiftleşen çift kuyruklarını birbirlerine sararlar ve dişi uzun bir tüp olan ovipositoru erkeğin kesesine getirir. Yumurta tüpten yukarıya erkeğin kesesine ilerler ve burada erkek yumurtaları döller. Embriyolar on gün ile altı hafta arasında gelişirler, bu süre türe ve su koşullarına bağlı olarak değişir. Erkek doğum yaparken, tüm bebek denizatları çıkana kadar boşaltmaktadır.
Erkeğin kesesi yumurtalar için tuzluluğu ayarlar, yumurtalar olgunlaşmaya başladıkça dışarıdaki oranla eşitlemek için yavaşça arttırır. Yumurtadan çıkan yavrular ebeveynlerinden bağımsız yaşarlar. Bazıları gelişme zamanlarını okyanus planktonlarıyla geçirir. Bazen, erkek denizatı yeni çıkmış yavruları yiyebilir. Diğer türler (H. zosterae) hemen yaşama deniz dibi canlısı (bentos) olarak başlamaktadır.
Denizatları genellikle tek eşlidir, ancak bazı türler (H. abdominalis gibi) sürü halinde yaşamayı sever. Tek eşli çiftlerde, erkek ve dişi birbirlerini sabahları ve bazen akşamları aralarındaki bağı kuvvetlendirmek için kur yaparak karşılarlar. Günün geri kalanını birbirlerinden ayrı olarak yiyecek aramakla geçirir.
Denizatları hızlı hareket eden gözleri vardır, bu sayede avları ve avcıları vücutlarını hareket etmeden izleyebilirler. Yapraklı deniz ejderi gibi, avlarını yutmakta kullandığı uzun bir burnu bulunmaktadır. Yüzgeçleri küçüktür, çünkü kalın su bitkileri arasında ilerlemektedir. Denizatının uzun, kavrayıcı kuyruğu vardır, bu sayede deniz yosunu gibi desteklere sarılarak akım tarafından sürüklenmesini engellemektedir.
Denizatı, yılan iğnesinin de dahil olduğu Syngnathidae ailesinden Hippocampus cinsine ait olan balık türleri dir. Tüm dünyada ılıman ve tropikal sularda yaşarlar.
